ในโลกยุคปัจจุบัน กฎหมายและนโยบายของรัฐ โดยเฉพาะนโยบายด้านเศรษฐกิจ การค้า และสิ่งแวดล้อมจะถูกกำหนดโดยผ่านความตกลงระหว่างประเทศ โดยมีองค์การการค้าโลก (World Trade Organisation) และองค์การอื่น เป็นแกนกลางในการเจรจาจัดทำความตกลงต่างๆ โดยครอบคลุมประเด็นและหัวข้อการเจรจาในหลายสาขาด้วยกัน รวมทั้งการค้า การค้าบริการ การลงทุนระหว่างประเทศ การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา สิ่งแวดล้อม เทคโนโลยี สาธารณสุข ฯลฯ

ในฐานะที่เป็นสมาชิกขององค์การการค้าโลก และภาคีของสถาบันระหว่างประเทศหลายองค์กร ประเทศไทยจำเป็นต้องเข้าไปมีส่วนร่วมในการเจรจาจัดทำความตกลงระหว่างประเทศ และความตกลงที่จัดทำขึ้นนั้นก็จะผูกพันประเทศไทยในฐานะประเทศสมาชิก โดยก่อให้เกิดความผูกพันทั้งในด้านกฎหมาย นโยบาย คำพิพากษาของศาล และกฎระเบียบต่างๆ ซึ่งจะมีผลกระทบโดยตรงต่อชีวิต สุขอนามัย ความเป็นอยู่ เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของประชาชนไทยอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้

เท่าที่ผ่านมา นโยบายระหว่างประเทศด้านต่างๆ ของไทยจะถูกกำหนดโดยภาครัฐ โดยขาดการมีส่วนร่วมของสังคม และบ่อยครั้งที่นโยบายระหว่างประเทศของภาครัฐ โดยเฉพาะในการผูกพันตนเข้าร่วมในความตกลงระหว่างประเทศ ได้ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากสาธารณชนถึงความไม่เหมาะสมหลายประการ ที่สำคัญคือนโยบายดังกล่าวได้ถูกกำหนดและตัดสินใจโดยขาดกระบวนการการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน นอกจากนี้ การที่ความตกลงระหว่างประเทศเหล่านี้ล้วนแต่มีหลักการและสาระสำคัญที่ซับซ้อน เกี่ยวข้องกับความรู้หลายสาขาในลักษณะสหวิทยาการ จึงทำให้การเตรียมความพร้อมและการสร้างองค์ความรู้ที่เชื่อมโยงผลประโยชน์ด้านต่างๆ ของไทยยังมีอยู่น้อยและขาดความลุ่มลึก เมื่อเปรียบเทียบกับการเตรียมพร้อมของประเทศคู่ค้า ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้การกำหนดนโยบายของประเทศไทยมีลักษณะเป็นการตั้งรับ และต้องตกเป็นรองประเทศคู่ค้าที่มีความพร้อมกว่าในด้านข้อมูลและความรู้มาโดยตลอด

การจัดตั้ง "เครือข่ายสาขานโยบายและข้อตกลงระหว่างประเทศ" จึงมีความสำคัญในการสนับสนุนและให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการแก่ภาครัฐและเอกชน ในการกำหนดนโยบายและจุดยืนระหว่างประเทศที่เหมาะสมและเป็นกลาง โดยทำหน้าที่ศึกษาและสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับความตกลงระหว่างประเทศในลักษณะเครือข่าย ระดมความรู้ความสามารถของผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ จัดให้มีเวทีแลกเปลี่ยนข้อมูลของผู้ที่เกี่ยวข้อง มีการแลกเปลี่ยนความรู้อย่างกว้างขวาง มีการศึกษาความรู้ในเชิงลึก และเผยแพร่ความรู้สู่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสาธารณชน โดยมุ่งเน้นการสนับสนุนการทำงานร่วมกันขององค์กรชุมชน องค์กรภาคประชาชน องค์กรทางวิชาการ และองค์กรภาครัฐ เพื่อกำหนดยุทธศาสตร์ที่เหมาะสมของประเทศไทยในเวทีโลกและในองค์การระหว่างประเทศต่างๆ